Genieten en beleven in de Delta: 600 jaar Elisabethsvloed

Biesbosch

In de nacht van 18 op 19 november 1421 beukte een noordwesterstorm in op de kust van Nederland. De woeste storm brak de dijken en veroorzaakte een van de ergste overstromingen uit de vaderlandse geschiedenis. Deze nacht gaat de geschiedenis in als de Sint Elisabethsvloed. Mensen stierven, dorpen verdronken, de Biesbosch werd gevormd. Een ramp van 600 jaar geleden, maar actueler dan ooit. Wat hebben we geleerd van toen? Programmamanager Richard Stomp vertelt over het themajaar 600 jaar Elisabethsvloed.

De Sint Elisabethsvloed had desastreuze gevolgen. De Grote Waard veranderde in een binnenzee. Dorpen verdwenen onder water en de destijds rijke stad Dordrecht verloor haar strategische handelspositie. Door de vloed ontstond een binnenzee van 300 km² die onder invloed stond van rivierwater en het getij. Het rivierwater bevatte zand en slib dat naar de bodem zakte en er ontstonden hoge zandplaten waar plantengroei op kwam. De Biesbosch werd het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa, vol eilanden en slingerende waterwegen.

Paneel St. Elisabethsvloed

Waterbewustzijn en waterveiligheid

Verschillende partijen, vanuit West-Brabant tot Rotterdam, vatten samen het plan om in 2021 en 2022 uitgebreid stil te staan bij het feit dat 600 jaar eerder de Sint Elisabethsvloed plaatsvond. Want stilstaan bij deze ramp helpt om het belang van waterbewustzijn en waterveiligheid in Nederland nog meer in te zien. Richard legt uit: ‘Stilstaan bij de vloed en de oorzaken daarvan is niet alleen interessant voor historici. Het onderwerp is nu actueler dan ooit. Het water komt weer! Niemand weet hoe de klimaatcrisis en de stijgende zeespiegel zich gaan ontwikkelen. We moeten leren van het verleden en maatregelen nemen. Het stukje verleden en heden zie je daarom ook sterk terug in het programma.’

Natuur in de Biesbosch

De natuur in

‘Ook natuur is een groot onderdeel van het programma,’ vervolgt Richard. ‘Daarom staan er allerlei activiteiten op de agenda om zo volop te genieten van de schitterende natuur in het gebied. Zo staat half maart ‘22, de start van de lente, de Internationale Laarzendag op de agenda. De gedachte daarachter is tweeledig. Enerzijds willen we mensen laten inzien dat ze in een kwetsbaar deltagebied wonen en dat ze voorbereid moeten zijn op de gevolgen van de klimaatcrisis. Maar we willen hiermee mensen ook bewust maken dat ze in een van de mooiste gebieden van Nederland wonen. Trek die laarzen dus aan en ga het gebied in!’

Bring in the Dutch

Er zijn grote overeenkomsten tussen toen en nu: het water komt “weer”. Richard: ‘Dat maakt het zo verschrikkelijk actueel. Door de strijd die Nederland minstens 600 jaar voert tegen het water, kunnen we ons rekenen tot de experts op het gebied van baggeren en waterbouw. Het hoort bij het oerverhaal van Nederland. Het land dat zich keer op keer moet beschermen tegen de zee. We staan er wereldwijd bekend om: onze deltawerken en baggeren. We hebben ook twee van de grootste waterbouwbedrijven ter wereld en dat is allemaal terug te leiden naar de vloed. Die trots, Bring in the Dutch, komt dus ook in het programma.’

Biesbosch museumeiland - Buiten Beleven

Partners en activiteiten

Momenteel zijn er zo’n 72 partners aangesloten bij het themajaar. Richard: ‘Wekelijks sluiten nieuwe partijen aan. Overheidsinstellingen, maar ook maatschappelijke organisaties, musea en stichtingen. Dat maakt het behoorlijk interessant. Alles bij elkaar hebben we meer dan honderd activiteiten, zoals evenementen, tentoonstellingen en workshops. In de nacht dat de vloed begon, van 18 op 19 november, organiseren we ook speciale activiteiten: De Nacht van Elisabeth. Iedereen kan meedoen. Voor ons is het themajaar geslaagd als we bewoners kunnen laten beseffen in welk prachtig gebied ze wonen en ze dat gaan verkennen. Maar ook dat het gebied kwetsbaar is.’

Logo 600 jaar Elisabethsvloed

Meer weten over 600 jaar Elisabethsvloed? Neem dan een kijkje op www.600jaarelisabethsvloed.nl