• Roggenplaatsuppletie

MIRT-verkenning Zandhonger Oosterschelde

MIRT-verkenning Zandhonger Oosterschelde

 

Door de aanleg van de Oosterscheldestormvloedkering en de afsluiting van het Krammer-Volkerak en het Markiezaat is de getijslag in de Oosterschelde behouden, maar tegelijkertijd de oorspronkelijke dynamiek van eb en vloed, zoet en zout en uitwisseling van voedingsstoffen sterk verminderd of zelfs verdwenen. Het gevolg is dat het intergetijdengebied kleiner wordt en korter droogvalt. De verwachting is dat het aantal vogelsoorten dat voedsel zoekt hierdoor drastisch afneemt. De Rijksstructuurvisie Zandhonger Oosterschelde omschrijft maatregelen om dit te voorkomen.

  • Deltawater: Oosterschelde
  • Thema: Natuur
  • Fase: Uitvoering, Monitoring en evaluatie
  • Doel: Klimaatbestendig en veilig, Ecologisch veerkrachtig, Economisch vitaal

Opgave

In de MIRT-verkenning Zandhonger Oosterschelde is ervoor gekozen de effecten van zandhonger te verminderen door suppleties op intergetijdengebieden. Eventueel wordt dit aangevuld met natuurlijke stabiliserende structuren zoals oesterriffen en mosselbanken. De omvang van zandsuppletiestrategie is afhankelijk van ambitie en beschikbare middelen, maar moet minimaal voldoen aan Natura2000 doelen om ongeveer de helft van het huidige intergetijdengebied te behouden. Daarmee wordt het voedselgebied voor 70-80% van de steltlopers behouden.

Context

In 1986 is de stormvloedkering in de monding van de Oosterschelde aangelegd, om de veiligheid te waarborgen én de waarde voor (schelpdier)visserij en getijdennatuur te behouden. Door de kering is de waterstroming echter minder krachtig dan voorheen.

 

Intergetijdengebieden die tijdens storm deels verdwijnen, worden nu niet meer opgebouwd. Dit proces, dat bekend staat als ‘zandhonger’, wordt versterkt door de zeespiegelstijging. Zo verdwijnt jaarlijks circa 50 ha intergetijdengebied. Van de oorspronkelijke 11.000 ha platen en slikken is al meer dan 1000 ha verdwenen; naar verwachting is in 2060 nog 7.000 ha over. Ook schorren worden steeds kleiner. De zandhonger kan op termijn de stabiliteit van de dijken aantasten als de schorren en slikken ervoor verdwijnen.

 

De verwachting is verder dat het aantal steltlopers in 2020 is afgenomen met ongeveer 15% en in 2060 met 65%. Het ontbreken van de verbinding met de rivieren heeft tot gevolg dat het watersysteem van een estuarium in een zeearm is veranderd. Daardoor zijn er geen natuurlijke zoet-zoutovergangen meer en komen er minder voedingsstoffen in de Oosterschelde. Het gehele voedselweb functioneert daardoor anders. Er is minder vis en daardoor minder voedsel voor visetende vogels, zeehonden en bruinvissen.

Maatregel

Op basis van de MIRT-verkenning Zandhonger Oosterschelde is ervoor gekozen de effecten van zandhonger te verminderen door suppleties op intergetijdengebieden. Eventueel wordt dit aangevuld met natuurlijke stabiliserende structuren zoals oesterriffen en mosselbanken.

De volgende maatregelen zijn en worden op basis van de verkenning uitgevoerd:

 

Galgenplaat

In 2008 vond een pilot met een zandsuppletie op de Galgenplaat plaats. De proef toont aan dat suppleren een effectieve maatregel is voor bestrijding van de negatieve effecten van de zandhonger. Het bodemleven is hersteld en het gesuppleerde zand blijft op de Roggenplaat.

 

Schelphoek

In 2011 is een pilot met riffen en een suppletie uitgevoerd in Schelphoek. De proef moet uitwijzen of een suppletie versterkt met vooroeververdediging een effectieve maatregel is om een ongewenste toename van golfaanval op de dijk te voorkomen.

 

Oesterdam

In 2013 is een ‘klimaatbuffer’ van zand aangelegd voor de Oesterdam, voor veiligheid en natuur. De aanleg van de suppletie heeft gezorgd voor een vermindering van golfaanval en heeft het foerageergebied voor steltlopers versterkt. 

 

Zandsuppletie Roggenplaat

De verkenning zandhonger wijst uit dat ingrijpen op de Roggenplaat het meest urgent is. Daarom is besloten ervoor te zorgen dat de steltlopers de komende 25 jaar kunnen blijven foerageren op de Roggenplaat door een suppletie aan te leggen. Hiervoor vindt in 2017/18 een grootschalige suppletie plaats op de Roggenplaat voor natuur en recreatie, gefinancierd door verschillende overheden en belangenorganisaties.

Planning

Lees hier meer over de planningen van de zandsuppleties Roggenplaat, Oesterdam, Schelphoek en Galgenplaat.

Roggenplaat:

  • 2016 Planuitwerking
  • 2017- 2018 Uitvoering
  • 2018 - 2024 Monitoring en evaluatie

Oesterdam:

  • 2013 Uitvoering
  • 2014 - 2017 Monitoring en evaluatie

Schelphoek:

  • 2011 Uitvoering
  • 2012 - 2018 Monitoring en evaluatie

Galgenplaat:

  • 2008 Uitvoering
  • 2009 - 2012 Monitoring en evaluatie
  • Meer informatie

    Rijkswaterstaat Zee en Delta Contactpersoon: Eric van Zanten
    Telefoon: 088-7974600
    eric.van.zanten@rws.nl