Deltaprogramma 2027 aangeboden aan de Tweede Kamer
Het Deltaprogramma 2027 is vandaag door minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat namens het kabinet aangeboden aan de Tweede Kamer. De zesjaarlijkse herijking vormt een belangrijk onderdeel van het programma. Vorige week presenteerde deltacommissaris Co Verdaas de resultaten van deze Tweede Herijking. De herijkte deltabeslissingen en regionale voorkeursstrategieën bepalen de koers richting 2050 en daarna, waaronder de Integrale Voorkeursstrategie van de Zuidwestelijke Delta.
De urgentie neemt toe. De zeespiegel stijgt, de beschikbaarheid van zoetwater neemt af en de kans op wateroverlast en extreme hitte wordt groter. Bovendien stapelen de opgaven zich steeds meer op. Dat vraagt om maatregelen in het hoofdwatersysteem en de regionale watersystemen én om aanpassingen in het landgebruik. Deltacommissaris Co Verdaas vat de opgave samen: ‘We zijn de best beschermde delta ter wereld, maar de extremen van nu laten zien hoe kwetsbaar we zijn voor te veel en voor te weinig water. Doorgaan op de huidige weg is geen optie. Om Nederland veilig en leefbaar te houden moeten we de inrichting en het gebruik van ons land aanpassen en accepteren dat niet alles meer kan.’
Investeringen blijven achter bij de opgave
Die aanpassing vraagt ook om forse investeringen. Tot 2050 is naar schatting ongeveer 40 miljard euro nodig voor onder meer dijkversterkingen, stuwen, gemalen en maatregelen voor de beschikbaarheid van zoetwater. Naar verwachting is daarvoor circa 28 miljard euro beschikbaar. Daarmee loopt het tekort in het Deltafonds op tot ongeveer 12 miljard euro.
Volgens de deltacommissaris zijn voldoende financiering en uitvoeringskracht noodzakelijk om de maatregelen uit het Deltaprogramma daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Ook na 2050 blijft de opgave groot, onder meer door de vervanging en renovatie van grote waterwerken.
Opmaat naar keuzes voor de langere termijn
Voor de waterveiligheid kan Nederland de huidige strategie met onder meer dijkversterkingen, stormvloedkeringen en zandsuppleties voorlopig voortzetten. Tegelijkertijd moeten nu al keuzes voor de langere termijn worden voorbereid.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de toekomstige inrichting van de Rijn-Maasmonding en de Zuidwestelijke Delta en voor de renovatie en vervanging van de Deltawerken. Zulke systeemkeuzes vragen veel voorbereidingstijd. Het Deltaprogramma wil daarom de komende jaren al kennis ontwikkelen en mogelijke alternatieven verder onderzoeken.
Voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta: op weg naar Delta 2.0
De Integrale Voorkeursstrategie voor de Zuidwestelijke Delta is onderdeel van het Deltaprogramma 2027. Onze ambitie: “Met onze Delta 2.0-aanpak werken we samen om de eerste klimaatrobuuste delta ter wereld te zijn.” De huidige strategie en uitvoering blijven op veel punten houdbaar. Tegelijk vraagt de toename van weersextremen om aanscherping en versnelling, bijvoorbeeld door de zoetwaterbeschikbaarheid te optimaliseren en de sponswerking van het gebied te vergroten. Waterveiligheid blijft de basis, maar we verbreden onze aanpak. Waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en ruimtelijke adaptatie verbinden we sterker met elkaar en met de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied. Daarbij is het versterken van de veerkracht van het ecosysteem een belangrijk onderdeel van onze aanpak. Een veerkrachtig ecosysteem vormt een belangrijk fundament voor een veilige delta met een gezonde leefomgeving en een sterke economie.
De komende jaren werken onze partners onder meer aan het Volkerak-Zoommeer als sleutelgebied, robuuste verbindingen, dynamische deltanatuur, ‘van lijnen naar zones’, het vergroten van de sponswerking en weerbaarheid tegen weersextremen. Deze zes focuspunten staan ook centraal in het Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta 2050: Op weg naar de Delta 2.0, dat vorige week is gepubliceerd.
Tegelijkertijd bereiden we ons voor op keuzes op korte, middellange en voor de langere termijn. Ontwikkelingen in de Rijn-Maasmonding, zeespiegelstijging, verzilting en de toekomstige beschikbaarheid van zoetwater hebben immers direct invloed op de Zuidwestelijke Delta. Het Deltaprogramma 2027 vormt daarmee een belangrijke basis voor de verdere uitwerking van de Delta 2.0.