• Waterpoort - foto Rob Niemandsverdriet

Gebiedsontwikkeling Waterpoort Volkerak-Zoommeer

Gebiedsontwikkeling Waterpoort Volkerak-Zoommeer

 

Het gebied Waterpoort ligt op de grens van de provincies Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland, rondom het Volkerak-Zoommeer. Waterpoort is ook een samenwerkingsverband van overheden, ondernemers, onderwijs en burgers. Zij werken samen om van het gebied een nog aantrekkelijker leefgebied te maken waar het goed wonen, werken en recreëren is. Hierin speelt het Volkerak-Zoommeer een centrale rol. Waterpoort geeft invulling aan de ambitie door de waterkwaliteit in het Volkerak-Zoommeer te verbeteren en de relatie tussen land en water te herstellen.

  • Deltawater: Volkerak-Zoommeer
  • Thema: Gebiedsontwikkeling, Innovatie en duurzaamheid
  • Fase: Planuitwerking, Monitoring en evaluatie
  • Doel: Ecologisch veerkrachtig, Economisch vitaal

Opgave

De integrale opgave vanuit de provincie Noord-Brabant is het gebied Waterpoort een boost te geven richting economische ontwikkeling en verbetering van de aantrekkelijkheid als leef- en werkomgeving. De sleutel voor deze impuls ligt rond het Volkerak-Zoommeer, namelijk in het herstellen van de relaties tussen land en water en het verbeteren van de waterkwaliteit. Het gaat hierbij om de terugkeer van een zoutwatermilieu met beperkt getij in het Volkerak-Zoommeer en de daarmee samenhangende realisatie van zoetwatermaatregelen en deltanatuur. De belangrijkste opgave in Waterpoort is om nieuwe ontwikkelingen te stimuleren op basis van kwaliteiten en potenties die al in de streek aanwezig zijn. Gebiedsontwikkeling op basis van gebiedseigen dynamiek. Daarom wordt de komende 3,5 jaar gewerkt aan het samen concreet uitvoering geven aan projecten die bijdragen aan een grotere regionale vitaliteit. De drie leidende thema’s zijn Water, Deltanatuur/Landschap en Erfgoed, waarbij verbinding met landbouw, energie en leefbaarheid gezien de karakteristieken van het gebied voor de hand liggen. Na deze fase staat het gebied op de kaart als een nog aantrekkelijker verblijfsgebied waar het goed wonen, werken en recreëren is. Deze fase wordt afgerond met een bestuurlijke go/no go-beslissing voor continuering van de samenwerking tussen partijen. Bovendien wordt de provinciale rol binnen de samenwerking opnieuw bezien en tegen het licht gehouden.

Context

In de regio Waterpoort dreigt toenemende krimp. De sociaal-economische indicatoren zijn zorgelijk. Om dit aan te pakken, is het samenwerkingsverband ‘Waterpoort’ gestart. Het perspectief van de samenwerkende partners in Waterpoort is dat de regio het gezicht weer naar het water richt. Oude relaties tussen stad, water en ommeland zijn hersteld en nieuwe relaties zijn ontstaan. De overgangen van land en water bieden veel kansen voor wonen, recreatie en natuur. De ontwikkeling van de regio wordt gevoed en gestuurd vanaf en met het water. Het zoute water van het Volkerak-Zoommeer en het zoete water van de kreken en de Brabantse rivieren is een bindende factor en stuwende kracht. Een gezond regionaal en verbonden watersysteem is de katalysator voor economische, ecologische en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling. Universele waarden daarbij zijn: 

  • land, water en bewoners weer met elkaar verbinden;
  • zichtbare en meer robuuste en productieve relaties tussen bedrijven, burgers en overheid;
  • regionale troeven en economische pijlers beter aan elkaar koppelen;
  • het gebied aantrekkelijker, toegankelijker, zichtbaarder en beter beleefbaar maken en relaties zoeken met de Zuidwestelijke Delta, de Brabantse Wal en de Zuiderwaterlinie.

Maatregel

De samenwerkende partijen in Waterpoort zorgen ervoor dat diverse provinciale doelen (oao.a. uit de programma’s Zuidwestelijke Delta en Connecting Delta, Zuiderwaterlinie/Erfgoedfabriek, Vrijetijdseconomie/Visit Brabant, Brabant Uitnodigend Groen, Energie en Milieu en Water) op een integrale en gebiedsgerichte manier worden gerealiseerd. Waterpoort werkt aan de volgende businesscases om de diverse doelen te behalen:

  1. Het beleefbaar maken van het verhaal van de Zuiderwaterlinie. De verbinding tussen de West Brabantse Waterlinie en de Stelling van Willemstad wordt een toeristisch-recreatief product voor het hele Waterpoortgebied.
  2. De fysieke ontsluiting van Waterpoort over Water. Diverse riviercruises, de Waterbus en verschillende Pontjes maken natuur en erfgoed beter bereikbaar en beleefbaar.
  3. Waterpoort en het Jaar van de Biet is erop gericht een zichtbare verbinding te leggen tussen de landbouw (producenten), Suiker Unie (verwerker), inwoners en overige partijen. Suiker is een zichtbaar erfgoed van deze streek en de bietenplant geeft veel kansen voor toepassing in de Biobased Economy.
  4. Duurzame energie als streekproduct in een lokale keten. Inwoners en bedrijven in Waterpoort moeten niet alleen de lasten maar ook de lusten hebben van hernieuwbare energie van eigen bodem. Dat kan alleen als door intensief samen te werken.
  5. De behoefte aan lokaal herkenbaar voedsel is een trend geworden. Door de streekproductenveiling in het veilinggebouw van Sint Annaland is hieraan door Waterpoort een toeristische invulling gegeven die verbonden wordt met de hele regio.
  6. Kinderen stimuleren in de natuur te spelen, ze aanzetten tot bewegen en hun fantasie prikkelen. Dat wordt werkelijkheid in diverse natuur- en waterspeelplaatsen binnen Waterpoort.