Geopark Schelde Delta richting UNESCO-status

Kapelse Moer in de herfst © Marcelle Davidse

Het moment van de statusaanvraag voor het UNESCO Geopark Schelde Delta in oprichting komt steeds dichterbij. Een intensief traject is gestart om met begeleiding van UNESCO een goed indieningsdossier samen te stellen. In het najaar van 2022 kan dan de indiening voor het UNESCO-keurmerk plaatsvinden. We vroegen Walter Jonkers, coördinator vanuit de provincie Zeeland, om een toelichting.

‘De procedure om in aanmerking te komen voor het Global Geopark keurmerk zijn we al in 2019 gestart en is intensief,’ zegt Walter. ‘Zo zijn goede onderbouwingen met allerlei informatie over het gebied nodig voor het UNESCO-label en een heldere doel en focus van onze plannen. Rode draad is dat we samen met alle partners via educatie, toerisme en recreatie de bevolking bewust willen maken van (de gevolgen van) klimaatverandering. Dit vraagt veel dialoog en afstemming. Corona heeft ons hierbij helaas parten gespeeld, maar nu gaan we weer op volle kracht vooruit.’

Walcheren © Marcelle Davidse

Partnernetwerk

Geopark Schelde Delta is geen park zoals een Nationaal Park, een Landschapspark of een Grenspark. Het is een levend en lerend partnernetwerk binnen de Vlaams-Nederlandse Schelde Delta. Hierin stemmen de partners hun eigen activiteiten af op die van de anderen  en verbinden ze met elkaar. De focus van deze activiteiten ligt op bewustwording en beleving en om bewoners en bezoekers te laten nadenken over hoe we kunnen omgaan met klimaatverandering en zeespiegelverandering. Bewustwording en draagvlak creëren dragen bij aan een klimaatadaptief leven mét het water in plaats van strijd tegen het water.

Het landschap lezen

Walter: ‘Dit doen we door verhalen te vertellen en te verbeelden over de geologie, geomorfologie en cultuurhistorie van het gebied, zodat je het landschap als het ware kan “lezen”. Dit landschap wordt al miljoenen jaren getekend door klimaatveranderingen en voortdurende wisselingen van de zeespiegel. Het natuurlijk systeem toont daarbij een enorme veerkracht en leert ons veel lessen. Lessen die wij als mens kunnen inzetten bij onze uitdaging richting de toekomst. Sinds 2000 jaar sturen we flink mee in het Scheldesysteem met veel vallen en opstaan. In het hele gebied zijn circa 250 verdronken dorpen, dat zegt eigenlijk al genoeg.’ 

De Passageuele in West-Zeeuws-Vlaanderen. © Marcelle Davidse

Beleven en Genieten in de Delta

‘Daar ligt onze taak,’ benadrukt Walter. ‘Voor een breed publiek alle kennis die we hebben via beleving en bewustwording te vertalen, om van daaruit mensen in beweging te krijgen. Zo zal het begrip en draagvlak voor ingrepen in het systeem met het oog op de toekomst ook groeien.’ Het Geopark Schelde Delta zal vanuit die rol een brug kunnen slaan tussen enerzijds beleid, toegepast onderzoek en gebiedspilots (vanuit bijvoorbeeld de Zuidwestelijke Delta) en anderzijds de bewoners en bezoekers van het gebied. Daarin vullen deze netwerken elkaar dus aan, ieder vanuit een eigen invalshoek. Het is ook niet voor niets dat binnen het IBP-Vitaal Platteland Zuidwestelijke Delta het Geopark Schelde Delta samen met NL Delta invulling geeft aan de broedplaats Beleven en Genieten in de Delta.

Yerseke Moer in de herfst © Marcelle Davidse

Op naar de UNESCO-status

De Nederlandse en Vlaamse UNESCO-commissies onderschrijven de plannen volledig. Ze hebben hun vertrouwen in het Geopark Schelde Delta uitgesproken via een mededeling richting het hoofdkantoor van UNESCO dat het Geopark Schelde Delta zich opmaakt voor indiening. Dit is een belangrijke voorwaarde om het dossier straks in te kunnen dienen. ‘Daar zijn we natuurlijk ontzettend blij mee, en geeft ons extra energie om komend jaar keihard te gaan werken aan een heel mooi bidbook ’ sluit Walter af.