Het Uitvoeringsprogramma heet ‘Op weg naar de Delta 2.0’. Wat bedoelen jullie daarmee?
‘De Delta 2.0 staat voor een volgende fase in hoe we met onze delta omgaan. We blijven beschermen waar dat nodig is, maar we gaan ook leren hoe we beter kunnen meebewegen en meegroeien met het systeem. Dat vraagt om een andere manier van kijken: niet per opgave, maar integraal. Met de Delta 2.0 zetten we die samenhang centraal. Het doel is een doorontwikkeld gebied waarin veiligheid, ecologie en economie in de ruimte in balans zijn.’
Waar focust de Zuidwestelijke Delta de komende jaren concreet op?
‘Dat hebben we vertaald naar zes strategische focuspunten. Die introduceerden we vorig jaar en geven richting aan waar we de komende jaren extra op inzetten. Zoetwater is een belangrijk thema: we willen het Volkerak-Zoommeer als robuuste zoetwaterbuffer ontwikkelen en tegelijk als regio “kampioen water vasthouden” worden. Daarnaast zetten we in op herstel van de natuur en waterkwaliteit, onder andere via dynamische deltanatuur en betere verbindingen tussen wateren. Ook werken we aan integrale dijkzones, waarbij we waterveiligheid combineren met andere opgaven zoals natuur en ruimtelijke ontwikkeling. En we werken aan het weerbaarder maken van de regio tegen weersextremen, bijvoorbeeld door water en bodem sturend te laten zijn in ruimtelijke keuzes. Die focuspunten maken het concreet: hier gaan we mee aan de slag, hier willen we stappen zetten.’
Uit alles wat we de afgelopen jaren hebben onderzocht, blijkt dat we aan deze knoppen moeten draaien.
Waarom juist deze richting?
‘Omdat we weten dat hier de grootste opgaven én kansen liggen. Uit alles wat we de afgelopen jaren hebben onderzocht, blijkt dat we aan deze knoppen moeten draaien. En eerlijk gezegd: we kunnen het ons ook niet meer permitteren om te wachten. De druk op het gebied neemt toe door klimaatverandering, droogte, ruimtegebruik. Je ziet het nu al gebeuren. Tegelijkertijd geeft dat ook energie. We hebben de kennis, we hebben de samenwerking en we zien waar het beter kan. Dit is precies het moment om stappen te zetten.’
Het Uitvoeringsprogramma wordt ook neergezet als een oproep. Aan wie is die gericht?
‘Aan iedereen die onderdeel is van de regio. Natuurlijk aan overheden, maar net zo goed aan ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke partijen. Het Uitvoeringsprogramma is nadrukkelijk een uitnodiging: doe mee, haak aan. We kunnen dit niet vanuit één organisatie of één overheid realiseren. Het vraagt om gezamenlijke uitvoering en om partijen die eigenaarschap nemen.’
Wat betekent dat concreet voor gemeenten?
‘Gemeenten spelen een belangrijke rol, projecten en pilots vinden daar vaak plaats. En de keuzes die na de gemeenteraadsverkiezingen in coalitieakkoorden worden gemaakt, hebben direct invloed op de toekomst van de delta. Daarom hebben we een position paper opgesteld. Daarin laten we zien hoe gemeenten de focuspunten kunnen vertalen naar hun eigen beleid en projecten. Bijvoorbeeld door ruimte te reserveren voor dijkzones, in te zetten op water vasthouden en water en bodem leidend te maken bij ruimtelijke ontwikkeling. Het gaat erom dat we dezelfde kant op bewegen, ieder vanuit zijn eigen rol.’
Uit alles wat we de afgelopen jaren hebben onderzocht, weten we waar de grootste opgaven en kansen liggen.
Is dit vooral een lange termijn verhaal, of gebeurt er ook al iets op korte termijn?
‘Het is allebei. We werken toe naar de lange termijn, maar beginnen vandaag. De komende jaren staan in het teken van “leren door te doen”. We roepen de regio op om aan de slag te gaan met projecten en pilots binnen de focuspunten. Daarmee boeken we niet alleen resultaat, maar bouwen we ook kennis op voor de keuzes die later nodig zijn. Alles wat we nu doen, zijn stappen richting die grotere sprong naar de Delta 2.0.’
Hoe blijven partners en de regio betrokken?
‘Na vaststelling van het Uitvoeringsprogramma gaan we meteen door. Op 1 juli organiseren we een interne Werkconferentie met alle partners om samen de volgende stap te zetten. En op 8 oktober volgt de Gebiedsconferentie voor de bredere community. Dat zijn momenten waarop we elkaar ontmoeten, kennis delen en nieuwe initiatieven laten ontstaan. Want uiteindelijk maken we deze beweging samen.’
Tot slot: wat is voor jou de kern van dit Uitvoeringsprogramma?
‘Dat we niet meer alleen praten over de toekomst, maar er samen aan gaan bouwen. We weten veel, we voelen de urgentie en we hebben een gezamenlijke richting. Nu is het moment om dat om te zetten in concrete stappen: als regio aan de slag.’
Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta 2050
In het Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta 2050 staan de acties die nodig zijn om toe te werken naar een klimaatbestendige delta. Het Uitvoeringsprogramma wordt in 2026 vastgelegd, samen met de herijking in het Deltaprogramma. Het bevat als onderdelen:
- De herijkte Integrale Voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta inclusief agendering van de langetermijnvisie voor de toekomst.
- Een Uitvoeringsagenda 2027 – 2032 met daarin samenhangende maatregelen met concrete voorstellen. Denk hierbij aan projecten, kansrijke initiatieven, onderzoeken, verkenningen, living labs, (de opschaling van) pilots.
Werkplan Zuidwestelijke Delta 2026
Het Uitvoeringsprogramma vormt in 2026 de basis voor ons werk. Wil je weten waar het Programmateam dit jaar mee aan de slag gaat? Bekijk dan het Werkplan Zuidwestelijke Delta 2026.