Zeeland pakt klimaatadaptatie gezamenlijk aan en start met klimaattest

De provincie Zeeland en waterschap Scheldestromen hebben het initiatief genomen om samen met de regio de klimaatadaptatie in Zeeland integraal aan te pakken. Klimaatadaptatie is onderdeel van het Deltaprogramma, waarmee de partners van het Deltaprogramma Nederland willen beschermen tegen extreme weersomstandigheden. Concreet vindt de komende drie jaar in elke gemeente van Zeeland een klimaattest plaats. Deze test omvat alle klimaataspecten: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Hiernaast wordt een meetinstrument voor hittestress ontwikkeld. Vergeleken met de andere klimaataspecten is er namelijk een stuk minder bekend over de effecten van hitte.

 

Zeeland heeft haar krachten gebundeld in het platform ‘Klimaatadaptatie in Zeeland’. Naast de provincie en het waterschap zijn de andere overheden en de Veiligheidsregio Zeeland vertegenwoordigd. Ook is de GGD betrokken en onderzoekt het platform andere samenwerkingen, zoals met HZ University of Applied Sciences. De lokale en regionale ambities zijn bestuurlijk en ambtelijk vastgelegd in een concreet uitvoeringsprogramma. Belangrijk onderdeel is dat er in alle Zeeuwse gemeenten een klimaattest gaat plaatsvinden. Hiermee vergroot de regio haar inzicht en kennis over het klimaat. De resultaten bieden kansen om Zeeland adaptief te maken voor extreme weersituaties door ze toe te passen bij (her)ontwikkeling van de leefomgeving. Op termijn kunnen de andere betrokken overheden binnen Zuidwestelijke Delta ook gebruikmaken van alle opgedane inzichten van het platform.

 

Klimaattest in Noord-Beveland
Dit najaar organiseert het platform de eerste proef van de klimaattest in de gemeente Noord-Beveland. Experts van verschillende organisaties gaan met elkaar in gesprek om knelpunten te inventariseren binnen alle klimaatrisico’s en na te denken over integrale maatregelen. De gemeente ontvangt na de klimaattest een rapportage met kansen en mogelijkheden, om de leefomgeving adaptief in te richten voor extreme weersituaties. Het idee is dat de klimaattest op termijn wordt herhaald met weer nieuwe gegevens. De proef geeft inzicht in het uitvoeren van een klimaattest door de regio zelf. Het is een bewuste keuze geweest de kennis bij de overheden zelf te vergroten. Het stimuleert immers het bewustzijn van klimaatadaptatie en de onderlinge samenwerking. En in een later stadium kunnen gemeenten gebiedseigen informatie verschaffen aan bedrijven en inwoners.

 

Onderzoek en tool hittestress
Het platform start ook een onderzoek naar hittestress in Zeeland. Over de precieze effecten door hitte is in Zeeland en veel andere regio’s nog weinig bekend. Wel is duidelijk dat hittegolven grote impact hebben. Het aantal sterfgevallen onder ouderen stijgt, de arbeidsproductiviteit daalt en er is fors meer ziekteverzuim. Ook door verstedelijking en het gebruik van meer stenen en asfalt, stijgen de temperaturen in de stad vergeleken met het omringende platteland. Soms met wel acht graden. Alterra, onderdeel van Wageningen University, en Climate Adaptation Services (oftewel: stichting CAS) voeren het onderzoek uit. Een jaar lang meet Alterra de effecten van hitte in Zeeland. Dit najaar start zij met meetpunten in de gemeenten Vlissingen en Middelburg. Dit gebied is een combinatie van zowel kust- als landelijk en stedelijk gebied.

 

Naast dit meetprogramma wordt er een tool ontwikkeld via het ‘impactproject’ (een toonaangevend project) Ontwikkeling instrument hittestress voor steden en dorpen in het landelijk gebied. Alterra ontwikkelt met de resultaten een praktisch rekenmodel dat op termijn ook toepasbaar is in andere regio’s. Stichting CAS vertaalt de uitkomsten in digitale kaarten in de Klimaat Effect Atlas. Deze is nu al te zien op de website www.ruimtelijkeadaptatie.nl. Het onderzoek is mogelijk door financiële bijdragen van de provincie en het waterschap en de selectie als impactproject door het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.

 

Klimaatbestendig en waterrobuust inrichten
De ambitie van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie is dat de gezamenlijke overheden samen met andere partijen zorgen dat Nederland in 2050 zo klimaatbestendig en waterrobuust mogelijk is ingericht. Samenwerking biedt volop kansen om het bebouwd gebied zo in te richten dat we bestand zijn tegen overstromingen, extreme neerslag, droogte en hitte. Doel is dat klimaatbestendig en waterrobuust inrichten in 2020 structureel onderdeel van beleid en handelen is. Want door nú maatregelen te nemen, voorkomen we in de toekomst grote schade.